SPK Neyi Kontrol Eder? Borsa mı, Kahve mi?
Bazen hayat o kadar karmaşık oluyor ki, sabah kahvemi yaparken bile “Bu kahve mi, yoksa SPK neyi kontrol eder, ben neyi kontrol ediyorum?” diye düşünmeye başlıyorum. Evet, bu kadar derin düşünen bir insanım. İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşımdayım ve insanlarla espri yapmayı pek severim. Ama işte bu, bazen her şeye çok fazla takılmama da neden oluyor. Borsa, hisse senetleri, yatırımcılar… Bir yandan eğlenceli ama öte yandan da insanı “Bundan bir şey çıkar mı?” diye düşündüren bir dünya. SPK dediğimizde, işte tam burada devreye giriyor.
“SPK Ne Yapar?” dedik, Borsa mı, Kırmızı Işık mı?
Geçen gün kahvaltı yaparken, annem “Yatırım yap, azıcık parayı borsaya koy, büyüsün” dedi. Ben de ne yapacağımı şaşırdım. “Ama SPK neyi kontrol eder?” diye sordum içimden. Hani o her şeyin doğru, dürüst ve sağlam bir şekilde yapıldığından emin olan kurum var ya, işte o! SPK (Sermaye Piyasası Kurulu), yatırımcıyı koruma amacını taşıyan, borsa gibi finansal piyasalarda her şeyin düzgün işlediğinden emin olan denetim organıdır. Evet, tam da şuradaki “düzgün işlediğinden emin olmak” kısmı önemli.
Geçen hafta da arkadaşım Ahmet’e borsayı sordum. “Borsada kazanç var ama risk de var” dedi. Gerçekten, risk olmasa borsa bu kadar heyecan verici olur muydu? Neyse, konumuza dönelim, ben SPK hakkında düşünmeye başladım. Ama tam o anda annem bana “Kahvaltıyı yap, biraz daha verimli ol, sonra yatırım yap” dedi. Yatırım yapmak işin özü ama önce kahvaltı yapmam lazım!
SPK’nın Borsa Dünyasında Ne İşi Var?
SPK, gerçekten de çok ciddi bir iş yapıyor. Mesela, insanlar hisse senetlerini alıp satarken hile yapmasınlar diye her şeyi kontrol ediyor. Bazen düşünüyorum, SPK bir polis gibi mi çalışıyor? Hani işin içinde pek fazla “renkli” bir şey yok, her şey tamamen doğru olmalı. SPK, borsa işlemlerinin yasal çerçevede yapılmasını sağlar, yani aslında insanlara “Hadi, oyun oynamak istiyorsanız, kurallara uyun” der.
Bir arkadaşım var, Selin, her borsada hisse senedi alıp satar. “Bu kadar heyecanlı olmanıza gerek yok” dediğimde, “Yatırım yapmak bu işin adrenalini” dedi. Bence SPK’nın işi de tam olarak bu: Borsa adrenalini, düzenin içinde tutmak. Yani biraz “kurallara bağlı kalın” diyor. Tıpkı şu esprili ama biraz da “adam akıllı” akıl veren tip gibiyiz: “Hadi ya, eğlen, ama kurallarını unutma!”
SPK Ne Yapar? Hileleri Fark Eder!
Şimdi SPK’nın tam olarak ne yaptığını daha iyi anlamaya çalışalım. SPK, şirketlerin halka arzlarını ve borsa işlemlerini kontrol eder. Yani borsa dünyasında “sen burada düzgün iş yap, ben seni denetliyorum” diyen bir kurumdur. Özellikle manipülasyon ya da hile yapılmasını engeller. Hani bazen eski arkadaşlarımız vardır ya, her işin içinde ufak hilelere başvuran. Ama SPK, tam da o eski arkadaşların “hilesini” yakalar ve düzgün iş yapmalarını sağlar. Yatırımcıyı korumak için bir tür güvenlik gücü gibidir.
Bir gün Selin’le otururken, “Borsa nasıl döner? Kazanır mıyım?” diye sordum. O da bana “SPK, borsada hisse senetlerinin düzenli gitmesini sağlar. Sen sadece sabırlı ol, kurallara uymayı unutma” dedi. Ama nedense o kadar sabırlı olamıyorum. Hemen heyecanlanıp alıp satmak istiyorum. SPK’ya sorarsanız, “Dur, hemen acele etme. Biraz bekle, strateji geliştir” der. Yani her şeyin bir stratejisi var.
SPK ve Şirketler Arasındaki Dans
Şimdi, biraz daha ciddi bir noktaya gelelim: SPK, yalnızca yatırımcıyı değil, aynı zamanda şirketleri de denetler. Şirketler, yatırımcıları doğru bilgilendirmek zorundadır. Şimdi, bu noktada “Yatırımcıyı korumak” dedikçe, aklıma hemen şu gelir: Bu iş, biraz da “kendi malını korumak” gibi. Yani şirketler, yatırımcıyı yanıltmamak zorundadır. Yanıltan olursa ne olur? Tabii ki SPK işin içine girer! SPK, şirketlerin doğru bilgi vermesini, finansal raporlarını şeffaf bir şekilde sunmalarını zorunlu kılar. Yatırımcı, “Şirketin ne durumda olduğunu bana doğru söylesin” derken, SPK da işte bu doğruluğu sağlamak için oradadır.
“SPK Ne Yapar?” Dediğimde, Benim İçimdeki Ses
İçimdeki ses, “Ama SPK’nın yaptığı işleri düşünen bir insan var mı? Benim kadar düşünen biri var mı?” diye soruyor. Cevap yok. Ama bir yandan da SPK’nın yaptığı işin ne kadar kritik olduğunu kabul ediyorum. Hatta bazen “Borsada neden manipülasyon olmasın?” diye düşünüyorum ama sonra “SPK var, her şey yolunda!” diyerek rahatlıyorum. Yani bir yandan da, “Hayatımda borsa ne kadar karmaşık bir şeyse, SPK da o kadar önemli” demek istiyorum.
Sonuç Olarak, SPK ve Borsa İle Barış
SPK neyi kontrol eder? Sadece borsayı mı? Tabii ki hayır! SPK, düzeni sağlamak için gerekli olan her şeyi kontrol eder. Borsa oyununu bozanları, hile yapanları ve yanlış bilgi verenleri engeller. Borsaya atılan her adımda bir denetim vardır. Borsa heyecanlı olabilir ama kuralları bilen birinin denetlemesi gerekir, işte o kişi de SPK’dır.
Yani bir borsa yatırımcısıysanız, SPK’nın “Yanıltıcı şeylere karışma” tavsiyesine uymak önemli. Ama hayatı biraz da esprili görmek, yatırım yaparken de SPK’yı kafamızda bir kahraman olarak görmek, kesinlikle daha eğlenceli.